Ngoài 50 tuổi: 3 lời khuyên để không mất răng oan

“Già rồi rụng vài cái răng là bình thường mà bác” — mỗi lần nghe câu này, chúng tôi đều thấy tiếc, vì phần lớn những cái răng đó đáng lẽ giữ được. Răng không tự rụng vì tuổi. Người ta mất răng phần lớn vì một bệnh âm thầm: viêm nha chu — bệnh của phần nướu và xương giữ chân răng.

Viêm nha chu tiến triển chậm, không đau mấy lúc đầu nên người ta để mặc. Tới khi răng lung lay thì xương nâng đỡ đã tiêu đi nhiều. Nghĩa là mất răng tuổi trung niên phần lớn phòng được, giữ được, nếu can thiệp đúng lúc.

Lời khuyên 1 — Coi chăm nướu là việc sức khỏe

Cái răng giống như một cái cây, và nướu cùng xương hàm là đất giữ rễ. Bạn có thể có cái răng còn nguyên, không sâu, nhưng nếu “đất” quanh nó bị phá — nướu viêm, xương tiêu — thì cây vẫn đổ. Đó chính là cách viêm nha chu làm mất răng.

Thủ phạm khởi đầu thường là vôi răng đóng dưới viền nướu, chứa vi khuẩn, gây viêm. Mà vôi răng thì đánh răng ở nhà không lấy ra được, phải làm sạch ở phòng khám.

Lời khuyên cụ thể: ngoài 50, hãy đi lấy vôi răng và kiểm tra nha chu định kỳ, thường khoảng sáu tháng một lần, hoặc theo lịch bác sĩ dặn. Dấu hiệu sớm cần để ý: nướu chảy máu khi đánh răng, nướu sưng đỏ, hơi thở có mùi dai, hoặc thấy răng như “dài ra” (đó là nướu đang tụt). Đừng đợi đau — bệnh nha chu hiếm khi đau cho tới khi đã nặng.

Lời khuyên 2 — Xử lý răng lung lay sớm

Nếu có một chiếc răng bắt đầu lung lay nhẹ, đừng đợi. Răng đã lung lay do nha chu gần như không tự chắc lại nếu không can thiệp, mà thường lung lay tăng dần.

Điều quan trọng là răng lung lay sớm nhiều khi vẫn cứu được: bác sĩ có thể làm sạch sâu, điều trị nha chu, đôi khi cố định tạm để răng có cơ hội ổn định. Giữ được răng thật luôn là lựa chọn tốt nhất — không có cái răng giả nào bằng răng thật của mình. Nhưng nếu để tới lúc răng lung lay nhiều, xương quanh nó đã tiêu gần hết, thì thường không giữ được nữa.

Răng vừa chớm lung lay là tín hiệu đi khám, không phải tín hiệu chờ đợi. Càng sớm, cơ hội giữ càng cao.

Lời khuyên 3 — Mất một răng, đừng để trống lâu

Đây là điều ít người biết nhất. Nhiều người nghĩ mất một cái răng trong cùng, không ai thấy, nhai bên kia cũng được, nên để vậy. Nhưng cơ thể không để yên khoảng trống đó.

Khi mất một răng, phần xương hàm ngay chỗ đó — vốn được kích thích bằng lực nhai mỗi ngày — bắt đầu tiêu dần đi. Cùng lúc, mấy răng bên cạnh mất điểm tựa, có xu hướng nghiêng đổ vào khoảng trống, và răng đối diện ở hàm kia thì trồi dài ra. Cả hàm răng xô lệch theo. Vài năm sau, từ chỗ chỉ mất một răng, việc phục hồi trở nên phức tạp hơn nhiều.

Vì vậy nên tính phương án phục hồi sớm — có thể là cấy ghép Implant để thay chân răng đã mất, hoặc các phương án khác tùy trường hợp. Mỗi người một tình huống, cần bác sĩ khám và chụp phim mới tư vấn đúng được. Nhưng nguyên tắc chung là: càng để trống lâu, xương càng tiêu, càng về sau càng khó và tốn kém hơn.

Tóm lại

Ba điều mong người ngoài 50 làm: coi nha chu là việc sức khỏe và lấy vôi răng định kỳ; xử lý răng lung lay sớm khi còn cứu được; và đừng để khoảng trống mất răng kéo dài. Răng của tuổi trung niên giữ được nhiều hơn người ta tưởng — miễn là mình không buông tay quá sớm vì câu “già rồi thì vậy”.